Այս տեքստը խոսում է ժողովրդի, պետության և առաջնորդի կարևորության մասին։ Հեղինակը ուզում է ցույց տալ, որ հաջողությունը և ուժեղ պետություն ունենալը պատահական չեն լինում։ Ինչպես սերմը չի աճում առանց պարարտ հողի, այնպես էլ գաղափարները և հոգևոր արժեքները չեն զարգանում առանց պատրաստված հասարակության։ Ժողովուրդները, որոնք միայն հեղափոխությամբ և ժողովրդավարությամբ են զբաղվում, բայց չեն ստեղծում ազգային գաղափարախոսություն, առաջնորդներ և զարգացման ռազմավարություն, չեն կարող առաջ գնալ։ Փոքր ժողովուրդների համար հատկապես կարևոր է քաղաքական և դիվանագիտական պայքարը, որովհետև այդպես են նրանք կարողանում պաշտպանել իրենց շահերը։ Հեղինակը նաև ցույց է տալիս, որ պետության անկումը կամ ցեղասպանությունը երկարատև գործընթացի արդյունք է, որը սկսվում է ժողովրդի ներսից՝ քաոսից, բարոյական անկումից և արժեքների կորստից։ Վերջում «ուզում եմ կեսար դառնալ» միտքը ցույց է տալիս, որ իրական առաջնորդը գիտակցում է իր ճանապարհի դժվարությունը, բայց պատրաստ է պատասխանատվություն վերցնել և զոհաբերությունների գնալ։ Ընդհանուր առմամբ, տեքստը սովորեցնում է, որ ուժեղ ժողովուրդ և պետություն ունենալու համար անհրաժեշտ են ազգային մտածողություն, միասնականություն, արժեքներ և պատասխանատու առաջնորդներ։

Հասարակագիտական ստուգատես

Տիգրան Հայրապետյան-Բացահայտիր՝ ով է Տիգրան Հայրապետյանը:

• Բնութագրիր այն ժամանակահատվածը , երբ է ապրել, գործել է  հայ քաղաքագետ, լրագրող, միջազգայնագետ-վերլուծաբան Տիգրան Հայրապետյանը:
• Ընտրիր նշված հոդվածներից մեկը վերլուծիր, տեղադրիր քո բլոգում:
• ՔՈ կարծիքով, ինչու է «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում գործող գրադարանը կրում է Տիգրան Հայրապետյանի անունը:

Հոդվածները վերլուծում ենք՝ հետևյալ կետերին անդրառանալով.

ՀՈԴՎԱծԻ ՎԵՐԼՈՒծՈՒՄ

1.Տեղադրել նախընտրած հոդվածի հղումը  :

2.Ներկայացնել հոդվածի հեղինակին/հակիրճ/:

3.Հոդվածի վերնագիրը. հարկավոր է ուշադիր կարդալ հոդվածը, անգամ մեկից ավելի անգամ: Առաջին հերթին ուսումնասիրեք վերնագիրը ՝ որքանով է այն ճշգրիտ արտացոլում հոդվածում բարձրացված թեման: Եվ նաև, թե որքանով է նշանակալից թեման ինքնին: Ինչպես  է հեղինակը հասկանում ու բացահայտում : Խնդիրը նորույթի տեսանկյունից վերլուծելու նրա մոտեցումը:

4.Անդրադառնալ հետազոտական թեմայի արդիականությանը:

5.Հիմնավորել փաստական ​​նյութի նորությունը, հուսալիությունը, ճշմարտացիությունը:

Օր.՝ Բացահայտելով իր դիրքն ու տեսակետները ՝ հեղինակը ապավինում է միայն իր ապրած դարաշրջանի փաստերին: Ներկայացվում է միայն փաստական ​​նյութ `անուղղակիորեն հաստատելով արված եզրակացությունների և առաջարկությունների ճիշտությունը: Այնպես որ, իմ կարծիքով, բավարար տվյալներ չկան, որոնք հաստատում են օգտագործված փաստերի իսկությունը:

6. Հոդվածում կոնկրետացնել ուսումնասիրվող թեմաները: Հաճախ հոդվածում մի քանի թեմաներ են արծարծվում, և պատահում է, որ հեղինակը մեկից մյուսը ցատկում է, և ի վերջո երկուսն էլ  ավարտվուն չեն: Նյութի բոլոր թեմաները պետք է բացահայտվեն հաջորդաբար `վերջում դրանցից յուրաքանչյուրի տրամաբանական եզրակացությամբ:

7. Վերոնշյալ չափանիշներին համապատասխան այս կարևոր կետերը վերանայելուց հետո դուք պետք է որոշեք թեման ամբողջությամբ բացահայտվա՞ծ է: Պատահում է, որ հեղինակը հատուկ չի բացահայտում ամեն ինչ մինչև վերջ ՝ թողնելով հարցը բարձրացված ՝ ընթերցողին ստիպելու մտածել և վերլուծել ինքն իրեն: Սրանք որոշակի նյութեր են, որոնք իրենց առջև խնդիր են դնում չբացահայտել և լիովին չվերլուծել նկարագրված խնդիրները, այդպիսով, հետաքրքրում են ընթերցողին ՝ հնարավորություն տալով ինքնուրույն եզրակացնել: Եթե ​​նման հոդվածի եք հանդիպում, ապա այն պետք է նշել նյութը ուսումնասիրելիս:

8. Դուրս գրել ձեզ համար կարևոր հատվածները, ձեր տեսակետը հիմնավորել:

Դասի հղումը

Դիտել տեսանյութը

Պատասխանել հարցերին

1.Ի՞նչ է բնատարածքային համալիրը: Թվարկել բնատարածքային համալիրի բաղադրիչները:

2. Ի՞նչ է գոտիականությունը:
Գոտիականությունն աշխարհագրական թաղանթում բնության բաղադրիչների փոփոխության հատկությունն է հասարակածից բևեռ կամ լեռան ստորոտից գագաթ ուղղությամբ։

3.Ի՞նչ է աշխարհագրական գոտին: Ինչո՞վ է այն տարբերվում կլիմայական գոտուց:
Երկրագնդի հորիզոնական մասնատման դեպքում ամենախոշոր միավորն աշխարհագրական գոտին է, որը գտնվում է ողջ երկրագունդը անցնելով օվկիանոսների և ցամաքների վրայով։ Աշխարհագրական և կլիմայակա գոտիների սահմանները նույնն են։ Հաճախ փորձ է արվում դրանք տարբերել միմիանցից։ Հարկ է նշել, որ աշխարհագրական նուն գոտում օվկիանոսի վրա կլիմիայական պայմանների զգալի տարվերություններ չէն նկատվում, իս ցամաքի վրա դա ակնառու է։ Հետևաբար կլիմայական գոտին գործածվում է հիմնականում ցամաքների համար։

4.Ի՞նչ է բնական զոնան:
Բնական զոնան այն բնական համալիրն է, որն ունի ջերմության և խոնավության միանման պայմաններ, նմանատիպ հողեր, բուսականություն և կենդանակ ախշարհ։

Դասի հղումը

Դիտել տեսանյութը

Պատասխանել Հարցերին1.Ի՞նչ դեր ունի մթնոլորտի ընդհանուր շրջանառությունը երկրագնդի վրա։
Մթնոլորտի շրջանառության դերը մեծ է երկրագնդի վրա արեգակնային ջերմության տեղափոպման և վեևաբաշխման գործում։

2.Մթնոլորտի ճնշման քանի գոտիներ գիտեք։
Բարձր ճնշման և Ցածր ճման գոտիներ։
Բարձր ճնշման գոտիները 4-ն են, իսկ Ցածր ճնշման գոտիները 3-ը։

3.Ի՞նչ է օդային զանգվածը։
Ընդարձակ համասեռ տարածքի վրա ձևավորված ներքնոլորտի մեծ ծավալի օդը, որն ունի ջերմության խոնավության և թափանցիկության միատեսակ հատկանիշներ, կոչվում է օդային զանգված։

4.Ի՞նչ է մթնոլորտային ճակատը։
Օդային զանգվածները մշտապես շարջման մեջ են։ Դրանց հանդիպման դեօքում ձևավորվում է անցումային անկայուն զանաներ, որոնց անվանում են մթնելերային ճակատներ։

Դասի հղումը

Դիտել տեսանյութը1

Տեսանյութ 2

Տեսանյութ 3

Պատասխանել հարցերին

1.Ի՞նչ է կլիմայական գոտին և ի՞նչ սկզբունքով են դրանք առանձնացվել։
Կլիմայական գոտին Երկրի տարածքի մաս է, որտեղ կլիման նման է, և դրանք առանձնացվել են հիմնականում արևային ճառագայթման բաշխման՝ աշխարհագրական լայնության սկզբունքով։

2.Ինչպե՞ս են տարբերվում հիմնական և անցումային կլիմայական գոտիները։
Հիմնական գոտիները ունեն կայուն կլիմա, իսկ անցումային գոտիները՝ փոփոխական և միջանկյալ կլիմա՝ հարևան գոտիների ազդեցությամբ։

3.Քանի՞ կլիմայական գոտի է առանձնացվում։
Առանձնացվում է 13 կլիմայական գոտի։

4.Որոշել’ ո՞ր կլիմայական գոտում է գտնվում Հայաստանը։
Հայաստանը գտնվում է մերձարևադարձային կլիմայական գոտում։

Մի գյում մի պուճուր տնեկում իր ծեր հոր հետ ապրում էր մի տղա Իրեգ։ Իրեգը շատ երեզկոտ տղա էր և դրա պատճառով նրան անվանում էին երազկոտ Իրեգ։ Մի օր նրա հայրը մահացավ։ Իրեգը շատ տխուր պահեր ապրեց։ Մի օր նա հոգնեց այդ աղմկից և գնաց գետի մոտ և պարկեց քնեց։ Նա երազում տեսել էր մի գեղեցիկ և քնքուշ աղջակա, որը իջնում էր երկնքից նրա վրա վարդեր էր թափում։ Երբ Իրեգը արդնացավ նա տեսավ, որ նրա կողքին լիքը վարդեր էին և մտացեց, որ այդ երազը իրականացել է։ Նա մի քանի շաբաթներ նորից այդ աղջկան էր տենում և վերջապես որոշեց գտնել նրան։ Ճամփին նա տեսնում է մի պապիկի և օգնում է նրան վատ մարդկանցից։ Այդ պապիկը երազների թագավորն էր։ Նա իրեգին ցույց տվեց վատև լավ երազները, և հանկարծ Իրեգը նկատում է մի ծանոթ աղջկա։ Դա այն աղջիկն էր իր երազների։ Նա սիրահարվեց նրան և խնդրեց ծերունիին, որ աղջկա հետ գնա։ Ծերունին նրան թողեց, քանի որ նա օգնեց նրան և որպես նվեր նա միհատել թագավորական պալատ նրան տվեց։ Իրեգն ու այդ կինը գնացին նրանց պալատ, բայց այդ պալատը ոչ մեկ չէր տենում և բոլորը մտածեցին, որ Իչեգը գտել է մի աղքատ կին և հիմա նրա հետ է ապրում, բայց Իրեգն ու նրա կինը ապերցին շատ ուրախ և երջանիկ։

1.Սահմանել մոլեկուլ հասկացությունը։
Մոլեկուլը նյութի քիմիապես ամենափոքր անբաժանելի մասնիկն է։

2.Սահմանել քիմիական բանաձև, ինդեքս հասկացությունները։
Քիմիական բանաձևը դա նշաններով և թվերով գրված գրություն է, որը ցույց է տալիս, թե նյութը ինչ տարրերից է կազմված և քանի ատոմ կա յուրաքանչյուր տարրից։

3.Բացատրել քիմիական բանաձևի իմաստը հետևյալ օրինակներով՝ H2,O2,N2,H2O, H2O2, NH3, CH4, CO2:
H2 – 2 ատոմ ջրածին ։
O2 – 2 ատոմ թթվածին։
N2 – ազոտի 2 ատոմ ։
H2O – 2 ատոմ ջրածին + 1 ատոմ թթվածին։
H2O2 – 2 ատոմ ջրածին + 2 ատոմ թթվածին
NH3 – 1 ատոմ ազոտ + 3 ատոմ ջրածին
CH4 – 1 ատոմ ածխածին + 4 ջրածին
CO2 – 1 ատոմ ածխածին + 2 ատոմ թթվածին
Քիմիական բանաձևը կարդալիս հերթականությամբ նշում ենք մոլեկուլի բաղադրության մեջ մտնող ատոմների, քիմիական տարրերի, նշանների արտասանությունն ու ինդեքսը։

4.Կազմել նյութերի բանաձևեր ըստ նյութերի որակական և քանակական բաղադրության։
2 թթվածնի ատոմ = O₂
1 ատոմ ածխածին + 2 ատոմ թթվածին= CO₂
1 ատոմ ազոտ + 3 ատոմ ջրածին = NH₃

5.Կազմել քիմիական բանաձևեր։
H₂,O₂,NH₃,H₂O,CO₂

6.Ինչպիսին են լինում նյութերն ըստ որակական բաղադրության՞
Նյութերը ըստ որակական բաղադրության լինում են պարզ և բարդ։

7.Որ նյութերն են կոչվում՝ ա)պարզ, բ)բարդ
Նյութերը որոնք կազմված են միևնույն քիմիական տարրի ատոմներից անվանում են պարզ նյութեր։

Նյութերը որոնք կազմված են տարբեր քիմիական տարրերի ատոմներից անվանում են բարդ նյութեր։

8.Գրիր 5 ոչ մետաղական և 5 մետաղական քիմիական տարրեր։
Մետղական տարրեր – Լիթիում, Նատրիում, Կալիում, Երկաթ, Սնդիկ
Ոչ մետաղական տարրեր – Յոդ, Ծծումբ, Քլոր, թթվածին, Ազոտ

9.Գրիր պարզ և բարդ նյութերի օրինակներ։
Բարդ նյութեր – NH₃, H₂O,CO₂
Պարզ նյութեր – H₂,O₂,N₂

На этом снимке мой пёс Гуччи. Он родился 14 февраля 2022 года. В нашей семье он появился в возрасте двух месяцев. Его зовут Гуччи, потому что мой любимый блогер назвал свою собаку Гуччи, и я очень хотела иметь такую ​​же собаку.
Мой брат хотел, чтобы его звали Джейк, но я ему не разрешила. И вот сейчас ему 4 года, и он живёт в нашей семье.
В детстве он был белым, но теперь его цвет стал кремовым. Он любит спать, есть лаваш и свои любимые лакомства.