1. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր բաղադրյալ բառերով:

Հայերի երկիրը հայտնի է որպես տուֆի ու բազալտի երկիր: Հրաբուխից առաջացող քարերի տեսակները շատ վաղ ժամանակներից օգտագործվել են որպես շինարարական նյութ: Տուֆով կառուցված եկեղեցիներ, կամուրջներ ու մեծ թվով ժամանակակից նոր կառուցված բաներ կան: Բազալտի ու տուֆի հետ մեր երկրից դուրս են հանվել բարձր որակ ունեցող մարմար, գրանիտ ու պեմզա:
Հայաստանը հայտնի է որպես տուֆի ու բազալտի երկիր: Հրաբուխից առաջացող քարերի տեսակները շատ  վաղուց օգտագործվել են որպես շինանյութ: Տուֆով կառուցված եկեղեցիներ, կամուրջներ ու մեծաթվով ժամանակակից նոր կառուցված բաներ կան: Բազալտի ու տուֆի հետ մեր երկրից դուրս են հանվել բարձրաորակ ունեցող մարմար, գրանիտ ու պեմզա:

2․ Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Մարգարտի հատիկները տարբեր մեծության են լինում: Աշխարհում ամենից մեծը լոնդոնյան թանգարանի մեծահռչակ ութսունհինգ գրամով մարգարիտն է: Համպարը շատ թանկ նյութ է, որը գործածվում է լավագույն օծանելիքների արտադրության մեջ: Դա սև երանգով, քարի նաման նյութ է, որը միայն կաշալոտի աղիներում է լինում: Դա մեծ մասամբ հանում են տեգով հարվածող կաշալոտի աղիներից, բայց երբեմն ծովափին էլ կարող են գտնել:

3․ Տրված բառերը տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն՝ համապատասխանեցնելով նախադասություններին:

Խռպոտ, դժոխք, գործընկեր, ոգևորվել, զառիվայր, անկոտրում, ընդհատել, միանգամայն:

Տոթ էր, աղմուկ ու խառնաշփոթ. կարծես դժողք լիներ:

Գլորվում էր Խռպոտ անջով:

Ձայնն էլ խզված էր ու …:

Առանց …աղմուկ լսեցին նրա ամբողջ ելույթը ու հետո նստեցին մտամոլոր:

Դու … անտեղյակ ես, դրա համար էլ խոսքդ չեն լսում ու աղմկում են:

… ոգի ունի, հեշտ չէ նրան ծնկի բերել:

Միանգամից … է ու կպչում գործի:

4․Բառարանի օգնությամբ գրիր տրված բառերի բացատրությունը:
Տրտմել – Տխրել                         ,                

վաղորդայն – լուսաբաց

մեղանչել – Սխալվել

մաքառել – կռվել

անտունի – Ժողովրդական երգի մի տեսակ:

դրվատել – Գովել

երկնչել – Վախենալ

5 . Տրված առածները ընդգծված բառերի հականիշների օգնությամբ լրացրո՛ւ:
Ամառվա փուշը …:
Բարեկամ կորցնելը հեշտ է, ……գտնելը դժվար։:
Դուրսը քահանա, ….ներսը ստանա:
Գիտունին գերի եղիր, ……անգետին սիրելի մի եղիր :
Գիտունի հետ քար քաշի, …անգետի հետ փլավ մի կեր ..:
Իր աչքի գերանը չի տեսնում, …ուրիշի աչքի փուշն է տեսնու .:

6․ Տրված դարձվածքներով նախադասություններ կազմի՛ր:
Տղան Աչքերով ուտում էր սկզբում կանգնած աղջկան ,
իմ փոքր եղբայրը իմ խելքը ուտում է,
Ընտանիքում լույս աշխարհ եկավ իմ եղբայրը,
գիշերը ցերեկ անել, գլխի ընկնել, ծակուծուկ մտնել:

1․ Ի՞նչ է ցույց տալիս 1։ 50 000 մասշտաբը։
1:50,000 մասշտաբը նշանակում է, որ քարտեզ վրա 1 սմ-ը հավասար է 50,000 սմ-ի իրական տարածքում: Սա նշանակում է, որ յուրաքանչյուր 1 սանտիմետրը քարտեզում հավասար է 500 մետր իրական կյանքում:

2․ Երկու քաղաքների հեռավորությունը 200 կմ է։ Գտե՛ք այդ երկու քաղաքների պատկերների հեռավորությունը քարտեզում, եթ թվային մասշտաբը հավասար է 1 ։ 1 000 000։
200 կմ=200,000 մ=20,000,000 սմ
20,000,000 : 1000000 = 20

3․ Քարտեզում երկու կետերի հեռավորությունը 5 սմ է։ Գտնել տեղանքում այդ երկու քաղաքների հեռավորությունը, եթե մասշտաբը 1։ 50 000 է։
5 x 50,000 = 250,000սմ
250,000սմ = 2500 մ = 2.5կմ

4․ Կառուցեք մի քանի համաչափ պատկերներ։

5․

Սյունակային դիագրամում ներկայացված է 2023-2024 ուսումնական ատրվա առարկայական օլիմպիադաների մարզային փուլերի մասնակիցների քանակը ըստ մարզերի։ Օգտվելով այդ դիագրամից՝ պատասխանեց հետևյալ հարցերին՝

ա) Քիմիայի օլիմպիադայի Լոռու մարզի մասնակիցները ինչքանո՞վ են ավելի ֆիզիկայի օլիմպիադայի նույն մարզի մասնակիցներից։
26

բ) Քանի՞ աշակերտ է մասնակցել Շիրակի մարզից մաթեմատիակայի, ֆիզիկայի և քիմիայի օլիմպիադաներին միասին։
Մաթեմատիկա – 16
Քիմիա – 16
Ֆիզիկա – 9
41 միասին

գ) Ամենաշատը ո՞ր մարզից և քանի՞ հոգի են մասնակցել ֆիզիկայի օլիմպիադայի մարզային փուլին։
Շիրակի մարզ

6․ Գնացքը A կետից մեկնել է C կետը։ Ճանապարհին այն կանգ է առել B կետում։ Այդ ամենը գրաֆիկորեն պատկերված է ներքևի նկարում։ Գրաֆիկից ելնեով՝ պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին․

ա) Որքա՞ն ժամանակ է գնացքը եղել ճանապարհին։
6.5 ժամ

բ) Որքան ժամանակում է գնացքը հասել B կետը։
2 ժամ

գ) Ի՞նչ արագությամբ է գնացքը A կետից ընթացել դեպի B կետը։
60կմ ժ

դ) Ի՞նչ արագությամբ է գնացքը B կետից ընթացել դեպի C կետը։
210 — 120 = 90 կմ
90 : 2 = 45 կմ/ժ

ե) Որքա՞ն է տևել B կետում արած կանգառը։
3 ժամ

Մենք հեկտեմբերը սսկսվեց սեպտեմբեր ամսվա Ամփոփումով ։ Իդեպ ես ինձ դրել եմ 8 😅 Ամփոփման մեջ կան իմ բոլոր նյութերը, որը ես կատարել եմ սեպտեմբերի ընդացքում։

Մենք շարունակեցին Ֆիլմի դիտումով։ Մենք դիտեցինք Վարդապետը ։ Այդ ֆիլմը շատ հետաքրքիր էր։ Իդեպ նա նվիրված էր կոմիտասին։ Այնդեղ պատմում են թե Սողոմոնը, որ ուսումնարանն է ընդունվել կամ, որտեղեր ծնվոլ և այլն։ Ինձ շատ դուր եկավ քանի, որ այնդեղ կան ստեղծագործությունն էր։ Իդեպ անցած տարի մենք Կոմիտասի լավագույն երգերն եինք սովորում և հաճույք ստանում այդ երգերից։

Հետո մենք կարդացինք Էդմոն դե ամինչիսի սիրտը։ Շատ հետաքրքիր էր և հուզիչ ինձ շատ դուր եկավ։ Ինձ ամենաշատը դուր եկավ Այն պահը, երբ ուսուցիչը պատմում է, որ նա շատ է սիրում իր աշակերտներին։

Գրափարյա առակները շատ հեշտեն դրա համար մենք ուզեցանք փորձենք կարդա և թարկմանել ։ Նաև մենք ձայնարեցինք և արեցինք առաջադրանքներ։

Հետո մենք ամպայման քնարկեցինք Էդմոնդ դե ամինչիսի սիրտը։ Մենք պատմեցինք պատմվածքը, քնարկեցինք և ամենինչ պատկերացրինք։ Մենք շատ հավանեցինք պատմվածքը և ես կուզեի ելի այդպիսի բան կարդանք։

Ճաբուա Ամիրեջիբի. Հեծանիվը Վերլուծություն․🚲 Այս պատմությունը ես շատ հավանեցի, բայց ինձ թվում է, որ հայրիկը սխալ արեց բարկանալու իր տղու վրա քանի որ նա օգնեց նրա քրոջը

Հոկտեմբեր ամսվա մայրենիի ֆլեշմոբը շատ հետաքրքիր եր։ Այնտեղ կար քերականական հարցեր, բանաստեղծների մասին և այլն։ Շա՜տ հոետաքրքիր և հավես։ Հղումը

Եվ վերչապես մեր ուսումնական աշունը մեզ տվել էին Տոնինոի անտեսանելի արկածները և գրել թե ինչ ենք արել աշնանաին արձակութրդներին։

Գործնական քերականություն Այս դասերը այս կիսամյակշատ հեշտեն և շատ հետաքրքիր։ Ապրեք ընկեր Արևիկ

• Դո՛ւրս գրիր քեզ դուր եկած ամենահետաքրքիր հատվածը կամ արտահայտությունը:
  Իմ համար ամենից հետաքրքիր մասն է, երբ Տոնինոն դարձավ անտեսանելի։
  
• Դո՛ւրս գրիր այն հատվածները, որոնք, քո կարծիքով, ամենաիմաստալիցն են։
  Ինմ համար ամենաիմաստալից հատվածն է, երբ Տոնինոն հասկացավ, որ առանց ընկերների և ընտանիքի, անտեսանելի լինելը շատ անտանելի է և այդ պես պետք չէ անել։
  
• Առանձնացրո՛ւ հերոսներին, նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր նրանց:
  Տոնինոն։ Նա մի փոքրիկ տղա է որը չի սիրում դաս անել և երազում է դառնալ անտեսանելի, որ խուսափի դասերից և դպրոցից։
  Տոնինոյի ընտանիքը։ Նրա մայրիկըն և հայրիկը, որոնք հոգատարությամբ շրջապատում են Տոնինոին։ Տոնինոի անտեսանելիության ժամանակ նրանք չեն կարողանում գտնել Տոնինոյին։ ԵՎ դա Տոնինոի համար դաս եղավ, որ մյուս անգամ պատրաստված գա դպրոց։
  Ուսուցիչը։ Խիստ, բայց արդար ուսուցիչ է, ով Տոնինոյին ներկայացնում է ուսման կարևորությունը։ Նա փորձում է ուղղել Տոնինոյին, որը վերջում հասկանում է, որ կրթությունը նրան պետք է։
  Պաոլա։ Պալոնան Տոնինոյի ընկերուհին է, որը սովորացնում է Տոնինոին, որ ընկերությունն արժեքավոր է, և նրա աջակցությունը առաջնորդում է Տոնինոյի վերադարձը իրականություն։
  
• Ո՞ր հերոսն ամենաշատը քեզ դուր եկավ։ Պատասխանդ պատճառաբանի՛ր։
  Ինձ ամնենաշատը դուր եկավ պալոնան նա շատ ճիշ է ասում և նա ամենախելացին է այս պատմության մեջ ինձ թվում է։
  

 2.    Պատմի՛ր նաև  քո աշնանային հանգստի մասին: Որտեղ էլ լինես, պատմի՛ր քո գտնվելու վայրի մասին, լուսանկարի՛ր աշնանային գեղեցիկ տեսարաններ, տեսաֆիլմ պատրաստի՛ր: Կիսվի՛ր աշնանային քո զգացողություններով, տեսածդ աշնանային գույներով:

Իմ աշնանային հանգիստը անցավ շատ արագ և միքիչ ուրախ։ Հիմնականում մեկ – մեկ ես գնում էի իմ եղբայրների տուն։ Նաև շաբաթը 2 անգամ գնում էի դաշնամուրի և անգկերենի։ իմ ազատ ժամանկին ես անում էի իմ դպրոցի տնաին աշխատանքները, իսկ հանգստանլու ժամանակ ձեռագործում էի։ Այսինքն նկարում, անում ապլիկացիաներ, նվերներ սարքում և ծնունդներին նվիրել։

Հարցեր և առաջադրանքներ
Մասշտաբը ցույց է տալիս, թե ինչպես են իրական չափերը համեմատվում քարտեզի կամ մոդելի վրա ներկայացված չափերի հետ:

Ի՞նչ է ցույց տալիս 1։ 50 000 000 մասշտաբը։
1:50,000,000 մասշտաբը նշանակում է, որ 1 սմ (կամ միլիմետրը) քարտեզի վրա ներկայացնում է 50,000,000 սմ կամ մմ իրական կյանքում:

Համաչափության քանի՞ առանցք ունի շրջանը։
Շրջանը ունի անվերջ թվով համաչափության առանցքներ։

Թվարկի՛ր տվյալները ներկայացնելու մի քանի տեսակ։

Տվյալների աղյուսակ՝ օգտագործվում է համակարգված ներկայացնելու համար։
Գրաֆիկ՝ տեսողական ներկայացման համար, ինչպիսիք են սյունակային, գծային և կրիվ գրաֆիկները։
Չարտեր՝ բազմաշերտ տվյալների կամ կապերի պատկերացում։

Առաջադրանք 1․

200000 x 6 = 1200000 = 12 կմ
1200000/400000 = 3 սմ

Առաջադրանք 2․

Geogebra ծրագրի միջոցով կառուցիր համաչափ պատկերներ և նշիր իրենց համաչափության առանցքները։

Առաջադրանք 3․

Կազմի՛ր գրաֆիկ, ներքևում տրված աղյուսակում առկա տվյալների հիման վրա։

Դասարանական աշխատանք

Խնդիր 1․

Հեռուստաաշտարակն ունի 420 մ բարձություն և կազմված է երեք մասից։ Առաջին մասի բարձրությունն աշտարակի բարձրության 3/7-ն է, իսկ երկրորդը՝ 1/4-ը։ Ի՞նչ բարձրություն ունի աշտարակի երրորդ մասը։
420 x 3/7 = 420 x 3 /7 = 1260/7 = 180
420 x 1/4 = 420 x 1 /4 = 60
420 -180 – 60 = 180

Խնդիր 2

Ուղղանկյան երկարությունը 18 սմ է, որ նրա լայնության 120 %-ն է։ Գտի՛ր ուղղանկյան պարագիծը։
18 x 120 : 100 = 21,6
2 x (18 + 21.6) = 2 x 39.6 = 79.2

Խնդիր 3

80 թիվը բաժանե՛ք 3 : 5 հարաբերությամբ։
3 + 5 = 8
1 = 3/8 x 80 = 30
2 = 5/8 x 80 = 50

Խնդիր 4

Ցորենն աղալիս ստացվում է նրա զանգվածի 75 % -ի չափ ալյուր։ Որքա՞ն ցորեն պետք է աղալ 375 կգ ալյուր ստանալու համար։
x = 375 x 100/70 = 500

Խնդիր 5

Համեմատի՛ր

ա) 16-ի 37 %-ը և 37-ի 16 %-ը
16 x 37% : 100 = 5․92
37 x 16% : 100 = 5.92

բ) 72-ի 94 %-ը և 94-ի 72 %-ը
72 x 94% : 100 = 67.68
94 x 72% : 100 = 67.68

գ) 88-ի 56 %-ը և 56-ի 88 %-ը։
88 x 56% : 100 = 9.28
56 x 78% : 100 = 9.28

Լրացուցիչ աշխատանք

Խնդիր 1

Քանի՞ տոկոսն է`

ա) 50-ը 100-ի
50 : 100 x 100% = 50%
գ) 125-ը 25-ի
125 : 25 x 100% = 500%
ե) 300-ը 30-ի
300 : 30 x 100% = 1000%

բ) 15-ը 75-ի
15/75 x 100% = 20
դ) 40-ը 250-ի
40/250 x 100% = 16%
զ) 900-ը 15-ի
900 : 15 x 100% = 6000%

Խնդիր 2

Դպրոցում կա 480 սովորող։ Նրանց 35 %-ը մասնակցել է մարզական մրցումներին: Աղջիկները մրցումների մասնակիցների 25 %-ն են։ Քանի՞ աղջիկ է մասնակցել մրցումներին։
42 աղջիկ

Խնդիր 3

Ապրանքի գինը 5600 դրամ էր։ Այդ գինը նախ բարձրացավ 10 %-ով, ապա իջավ նույնքան տոկոսով։ Նախնական գնի համեմատ ավելի թա՞նկ, թե՞ ավելի էժան դարձավ ապրանքը։
5600 x 10/100 = 560
5600 + 560 = 6160
6160 x 10/100 = 616
6160 – 616 = 5544

Խնդիր 4

Մեքենայի բաքի տարողությունը 80 լ է։ Քանի՞ լիտր բենզին կա բաքում, եթե լցրել են նրա 45 %-ը։
80 x 45% : 100 = 36

Խնդիր 5

11000 դրամով ապրանք են գնել և նախատեսում են 15 % շահույթ ստանալ։ Դրա համար ի՞նչ գնով պետք է վաճառել ապրանքը։
11000 x 15%/100 = 1650
12650

1․ Բեր համաչափ պատկերների օրինակներ։

2. Geogebra ծրագրում գծիր որևէ ուղղի նկատմամբ համաչափ պատկեր։

3. Geogebra ծրագրում գծել հետևյալ պատկերները և համապատասխան համաչափ պատկերները գծել։

Առաջադրանքներ

1.0