Կրճատ բազմապատկման բանաձևեր

(a + b)2 = a2 + 2ab + b2
(a — b)2 = a2 — 2ab + b2
a2 — b2 = (a + b)(a — b)
a3 + b3 = (a + b)(a2 — ab + b2)
a3 — b3 = (a — b)(a2 + ab + b2)
(a + b)3 = a3 + 3a2b + 3ab2 + b3
(a — b)3 = a3 — 3a2b + 3ab2 — b3
բանաձևերն անվնանում են կրճատ բազմապատկման բանաձևեր:

Դասարանական աշխատանք

263․ Պարզեցրեք արտահայտությունը,
ա) (a + 1)2 — 2(a + 1) + 1= a2 + 2a + 1 – 2a – 2 + 1 = a2 + 0 + 0 = a2
բ) (m — n)2 + 2n(m — n) + n2= m2 – 2mn + n2 + 2nm – 2n2 + n2 = m2 – 0 = m2
գ) (p — q)2 — 2(p2 — q2) + (p + q)2= p2 – 2pq + q2 – 2p2 + 2q2 + p2 + 2pq + q2 = 2p2 + 2q2 = 4`

1) Արտահայտությունը գրեք բազմանդամի տեսքով․

ա) (a+7)2 = a2 + 2a7 + 49

բ) (3x-4y)2 = 3x2 – 24xy + 4y2 = 9x2

գ) (m-6)(m+6)= m2 + 6m – 6m – 6m – 36 = m2 – 36

դ) (5a+8b)(8b-5a)= 40ab – 25a2 + 64b – 40ab = -25a2 + 63b2

ե) (x+2)3 = x3 + 3x22 + 3×22 + 23 = x3 + 6x2 + 12x + 8

(a — b)3 = a3 — 3a2b + 3ab2 — b3
զ) (c-1)3 = c3 – 3c21 + 3c12 – 1

2) Արտահայտությունը ձևափոխե՛ք կատարյալ տեսքի բազմանդամի.

ա) 3(x-y)2 = 3(x2 + 2xy + y2) = 3x2 + 6xy + 3y2

բ) a2 + (3a-b)2 = a2 + (3a2 – 2•3ab + b2) = a2 + 9a – 6ab + b2

գ) (a-4)2 + a(a+8) = a2 – 2a4 + 16 + a2 + 8a = 2a2 + 16

դ) (a-c)(a+c)-(a-2c)2= a2 + ac – ac – c2 = a2 – c2

3) Պարզեցրե՛ք արտահայտությունը և հաշվե՛ք արժեքը․

ա) (a+3)2-(a-2)(a+2) , եթե a=-3
(-3+3)2-(-3-2)(-3+2)= 0 + 5 • (-1) =-5

բ) (5a-10)2-(3a-8)2 +132a եթե a=-6
((5)(-6)-10)2-(3)(-6)-8)2 = 1600−676−792

Հ․ Թումանյան «Փարվանա»,

Կարդա՛ «Փարվանա» ստեղծագործությունը։

Առաջադրանքներ

  1. Անծանոթ բառերը դո՛ւրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատր՛ր։
    վեհափառ — Վեհ ու փառավոր
    ծիծղուն — ծիծաղկոտ
    սեգ — հպարտ
    դեսպան — պատվիրակ
    ամեհի — կատաղի
    կտրիճ — քաջ
    Դըրանիկ — պալատական
    նաժիշտ — սպասուհի
    պայազատ — ժառանգորդ
    մայիլ — զարմացած մնալ
    անշեջ — չմարող, անմար
    հուր — կրակ
    հապճեպ — շտապ
    գըլխակոր — գլուխը կախած
  2. Ըստ ստեղծագործության նկարագրի՛ր այն ուրիշ աշխարհը, ուր իշխում էր Փարվանա արքան:
    Բարձրագահ Աբուլն ու Մըթին սարեր
    Մեջք մեջքի տըված կանգնել վեհափառ,
    Իրենց ուսերին, Ջավախքից էլ վեր՝
    Բըռնած պահում են մի ուրիշ աշխարհ:
  3. Նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր արքայադստերը:
    Արքայադուստրը չընաշխարհիկ, անչափ խելացի, նման էր լուսնի։
  4. Քո կարծիքով ո՞ր կերպարն է ավելի ամբողջական: Պատճառաբանի՛ր:
    Իմ կարծիքով ավելի ամբողջական կերպարն դա արքայադուստրն է։ Քանի որ նա և խելացի էր և շատ գեղեցիկ էր։ Նա շատ ճիշտ էր կառավարում նրա մտածելակերպը։
  5. Վերնագրի՛ր ստեղծագործության մասերը:
    Մաս 1
    Ուրախ օրերը

    Մաս 2

    Մաս 3
    Սիրո հուրը և տարիների սպասումը
  6. Ինչո՞ւ է ստեղծագործությունը կոչվում «Փարվանա»:
    Քանի որ Պոեմի մեջի ամրոցի անունը Փարվանա է։
  7. Ո՞րն է ստեղծագործության հիմնական ասելիքը:
    Ստեղծագործության հիմնական ասելիքն է, որ սերը չի կարելի գնել արծաթով կամ ոսկով և երբեմն երազանքները անհասանելի են։
  8. Ո՞րն է ստեղծագործության.

ա) ամենագեղեցիկ հատվածը

բ) ամենալարված հատվածը

գ) ամենատխուր հատվածը

դ) ամենախաղաղ հատվածը